Linux op nieuwe, oude en zeer oude pc's: welke variant moet je kiezen?

 
Windows 10 wordt na oktober 2026 niet meer ondersteund door Microsoft. Dat betekent dat het besturingssysteem geen updates meer krijgt en dus onveilig (lekken worden niet meer dichtgeplakt) en onstabiel (fouten worden niet meer opgelost) wordt. Toch hoef je je oude pc niet meer weg te gooien. Je kunt er gratis Linux opzetten. Een uitstekend besturingssysteem waarmee je bijna alles kunt wat Windows ook kan. Nu alleen nog een goede Linux variant kiezen (want er zijn tientallen). En het mooie is: je oude Windows-pc wordt er ook nog sneller van! En ook zeer oude computers van twintig jaar terug kun je weer aan de praat krijgen met Linux.

Hoeveel GB RAM-geheugen heb je nodig voor Linux?

We gaven al eerder onze adviezen voor de keuze van een Linux-variant aan de hand van de bureaublad-indelingen (meer op Windows of Mac lijkend of met een zijbalk), nu doen we dat aan de hand van de specificaties van je pc (met name de hoeveelheid RAM).

De tijd dat elke Linux-variant op de alleroudste pc draaide is voorbij. De hoeveelheid werkgeheugen (RAM) die je pc heeft is daarbij het startpunt. Maar ook processor en ondersteunde firmware zijn van belang. Kon je vroeger bijna elke Linux-variant soepel op de zeer oude computers draaien, tegenwoordig zijn de vereisten bij sommige Linux-distributies (varianten) toch wat opgeschroefd. Bijvoorbeeld Ubuntu richt zich steeds meer op het bedrijfsleven en stelt wat hogere eisen aan de hardware om vlot te werken. Maar er zijn genoeg Linux-alternatieven voor zelfs de oudste pc's met minder dan 1 GB RAM. Hier gaan we!

1. Nieuwe pc's met moderne processoren, grafische kaarten en veel RAM (minstens 8 of 16 GB)

Heb je een nieuwe pc van pakweg na 2020 (of een dure van iets daarvoor) dan kun je kiezen voor de zwaarste Linux-varianten. Alles draait op zulke computers, dus er zijn geen beperkingen. Kies de Linux-variant die je wilt!

Elke Linux distributie doet het dus goed, maar voor de optimale werking, om het meeste uit je nieuwe hardware te halen, zijn Linux varianten die gebruikmaken van de nieuwste Linux Kernel 7.0 nog een betere keuze. Want hierin wordt gebruikgemaakt van de nieuwste drivers.

Dus Ubuntu 26.04 LTS, Kubuntu 26.04 LTS en Fedora 44 zijn heel geschikt. Afgeleiden hiervan (zoals Linux Mint, Zorin OS en Pop!_OS) zullen later dit jaar of volgend jaar overgaan op Ubuntu 26.04 LTS met Linux Kernel 7 als basis en gebruiken nu nog versie 24.04 LTS (met Linux Kernel 6). Pop!_OS wordt ook als geschikt genoemd voor gaming vanwege zijn goede ondersteuning van Nvidia grafische kaarten.

2. Nieuwe(re) pc's (met minstens 6 GB RAM)

Pc's vanaf ongeveer 2015 (of duurdere modellen van daarvoor) hebben meestal wel 6 GB of meer werkgeheugen. 

Ubuntu 26.04 LTS, de nieuwste versie van het populaire Linux-besturingssysteem, vraagt tegenwoordig 6 GB RAM om soepel te draaien. 4 GB lukt ook nog wel redelijk maar daaronder gaat je pc wel echt traag worden. En omdat Linux Kernel 7 wordt meegeleverd met Ubuntu 26.04 LTS kan het zijn dat zeer oude hardware iets minder goed ondersteund wordt. Sommige sterk verouderde drivers (die al jaren niet meer bijgewerkt werden) zijn uit veiligheidsoverwegingen verwijderd uit de kernel. Heel oude hardware kan daardoor slechter functioneren.

Afgeleiden van Ubuntu, zoals Linux Mint, Zorin OS en Pop!_OS gebruiken nog Ubuntu 24.04 LTS als basis maar zullen de komende tijd ook overstappen naar versie 26.04 LTS, met hogere vereisten als gevolg. Maar in principe zit je met 6 GB aan RAM ook nog goed en kun je alle Linux-varianten draaien.

Let wel op dat op pc's van voor 2015 sommige hardware (WiFi-kaarten, grafische kaarten) wat extra aandacht vergt om aan de praat te krijgen in Ubuntu 26.04 LTS. Een Linux-distro als MX Linux werkte bij ons wel out-of-the-box (ook WiFi) op diverse oude pc's en Macs uit 2014, 2012 en 2009.

Ook oudere Ubuntu LTS versies krijgen nog jaren updates

Als Ubuntu 26.04 LTS net iets te zwaar is voor je pc (die bijvoorbeeld 4 GB RAM heeft), maar je wilt graag Ubuntu dan kun je ook een oudere LTS (long term support) versie kiezen (of blijven draaien). Ubuntu 24.04 LTS bijvoorbeeld kan overweg met 4 GB RAM, heeft Linux Kernel 6 en ondersteunt daardoor iets meer oude hardware. Als Je Ubuntu 24.04 LTS nu installeert krijg je nog updates tot 2029. En als je je gratis inschrijft voor Ubuntu Pro en dat activeert (voor thuisgebruik kost je dat niets) dan krijg je zelfs tot 2034 gratis updates!

3. Oude(re) pc's (met 4 GB RAM)

Vanaf 2010 hadden de meeste pc's wel 4 GB RAM. Maar kijk natuurlijk altijd even bij de specificaties van je computer. Op deze pc's draaien de nieuwste, zwaarste Linux-varianten (zoals de nieuwste Ubuntu) minder goed. Ubuntu en Kubuntu 24.04 LTS (de vorige versie), Linux Mint 22.3 en Zorin OS 8 adviseren 4 GB aan RAM voor goede werking van je pc en zullen dus prima draaien.

Lichtere Linux-varianten, zoals Lubuntu, Xubuntu, MX Linux en Linux Lite draaien al merkbaar sneller op zulke hardware. Dat komt voornamelijk doordat zij lichtere desktop environments draaien dan de zwaardere KDE en Gnome. Lubuntu heeft LXQt als desktop en Xubuntu, MX Linux en Linux Lite Xfce.

Handig is dat je bij veel distro's die Gnome of KDE als desktop hebben ook kunt kiezen voor andere bureaubladomgevingen (desktop environments). Zo heb je bijvoorbeeld Linux Mint Xfce dat de lichtere Xfce desktop draait.

4. Heel oude pc's (met 1 of 2 GB RAM)

Op echt oude hardware, meestal van voor 2010, met 2 GB, 1 GB of nog minder RAM-geheugen kunnen alleen de lichtste Linux-varianten draaien. Lubuntu en Xubuntu (allebei officiële 'smaken' van Ubuntu) zijn hier goede keuzes. Lubuntu is op oude machines nog iets sneller dan Xubuntu. Omdat Lubuntu gebruikmaakt van de LXQt desktop die nog iets lichter is dan de Xfce desktop die Xubuntu heeft. 

Nog lichter zijn Raspberry Pi Desktop en vooral antiX en Puppy Linux. De vormgeving van de desktop wordt wel veel meer basic met deze Linux varianten. Verwacht geen visueel spektakel, maar zelfs je zeer oude pc draait gewoon! Je kunt internetten, mailen en meer. En deze Linux-varianten zijn ook geschikt voor 32-bit pc's.

Kortom

De hoeveelheid werkgeheugen (RAM) in je pc kan van belang zijn bij de keuze van je Linux besturingssysteem. Voor pc's van pakweg de laatste tien jaar maakt het niet zoveel uit welke Linux distributie (variant) je kiest. Ze zullen allemaal prima draaien.

Voor heel moderne pc's van de laatste paar jaar kan het handig zijn om een Linux variant te kiezen die de nieuwste Linux Kernel 7 draait, zodat de nieuwste hardware goed ondersteund wordt en je het meeste uit computer kunt halen.

Voor echt oude pc's met 2 GB of minder werkgeheugen is het aan te raden om speciale Linux varianten voor oude hardware te kiezen. Zo kun je zelfs op een pc van 15 tot 20 jaar oud nog prima internetten en mailen.

Hieronder in de tabel doen we per hoeveelheid RAM-geheugen enkele aanbevelingen. Dit zijn voorbeelden van geschikte Linux-varianten. De tabel is absoluut niet uitputtend en er zijn veel meer goede distro's. Wij geven slechts enkele populaire voorbeelden.
 

Welk Linux OS is een goede keuze voor deze hoeveelheid RAM:

RAM (Periode)	Goede keuze
8 GB of meer (na 2020)	Ubuntu 26.04 LTS  Kubuntu 26.04 LTS Fedora 44 MX Linux AHS 25.2 (advanced hardware support) Pop!_OS Nvidia (als je Nvidia grafische kaart hebt)
	Aanbevolen is een modern OS met Linux Kernel 7 en/of ondersteuning voor de nieuwste Nvidia grafische kaarten
6 tot 8 GB (na 2015)	Ubuntu 26.04/24.04 LTS Kubuntu 26.04/24.04 LTS Fedora 44 Linux Mint 22.3 Zorin OS 18.1    ➤ Of welke Linux variant dan ook
	Op dit soort pc's werkt in principe elke Linux besturingssysteem prima. Ubuntu 24.04 LTS (de eennalaatste versie) is ook een optie en heeft updates tot 2029 (en dat is gratis uit te breiden tot 2034 met Ubuntu Pro voor thuisgebruik)
4 GB (na 2010)	MX Linux 25.2 Linux Mint 22.3 Ubuntu 24.04 LTS Kubuntu 24.04 LTS Linux Lite 8.0   ➤ En andere Linux varianten
	Op oudere pc's met 4 GB RAM zijn de nieuwste Linux OS-en soms te zwaar. De Xfce desktop (van bijvoorbeeld MX Linux) is dan een lichtere keuze. Maar Cinnamon (Linux Mint), Gnome (Ubuntu) en KDE (Kubuntu) werken meestal ook nog, maar wel langzamer.
1 tot 2 GB (voor 2010)	Lubuntu Xubuntu Raspberry Pi Desktop (32-bit) antiX (32-bit) Puppy Linux (32-bit)
	Op echt oude pc's met heel weinig RAM kun je het beste een lichtgewicht Linux variant kiezen. Heb je nog een 32-bit pc/laptop dan moet je kiezen voor een 32-bit OS.

Tot slot nog enkele punten om te onthouden:

• Ubuntu 26.04 LTS is te zwaar voor pc's met 4 GB of minder aan werkgeheugen, je kunt dan wel Ubuntu 24.04 LTS gebruiken (en de gratis updates uitbreiden tot 2034 met Ubuntu Pro voor thuisgebruik)
• KDE (Kubuntu, OpenSUSE), Gnome (Ubuntu, Fedora, Zorin OS), COSMIC (Pop!_OS) en Cinnamon (Linux Mint) zijn zwaarder dan lichtere desktop omgevingen als Xfce en LXQt
• Als je aan Linux Mint gehecht bent maar de Cinnamon desktop is te zwaar, kies dan voor Linux Mint Xfce
• Voor Ubuntu (Gnome) en Kubuntu (KDE) zijn er lichtere varianten Xubuntu (Xfce) en Lubuntu (LXQt)
• Van Zorin OS (Gnome) is er een lichtere variant Zorin OS Lite (met XFCe als desktop)
• Heb je een zeer oude pc die 32-bit is (rond 2005 of eerder) dan kun je nog Raspberry Pi Desktop, antiX, Puppy Linux of Debian 32-bit gebruiken. Linux varianten als Ubuntu, Fedora, OpenSUSE en de meeste andere hebben geen 32-bit versie meer.
• Heb je een pc met een ARM processor dan kun je terecht bij onder meer Ubuntu, Fedora, Debian en OpenSUSE. 
• Op Intel Macs draaien distro's als Ubuntu, Zorin OS, Linux Mint, Fedora, MX Linux (goede out-of-the-box ondersteuning) en meer prima.
• Voor Macs met Apple Silicon (vanaf 2020) zijn nog weinig Linux distro's specifiek geschikt. Sommige hardware werkt, andere minder goed. Asahi Linux/Fedora Asahi Remix is speciaal gemaakt voor Macs met Apple Silicon en werkt redelijk goed op M1 en M2 processoren.
• Heb je een heel nieuwe pc of laptop van na 2020 met moderne hardware dan kun je het beste een Linux variant met Linux Kernel 7 kiezen (zie tabel): die ondersteunt de nieuwste hardware voor de beste prestaties.

In de reacties hieronder horen we graag op welke hardware (en hoeveelheid RAM) jouw favoriete Linux distro heel goed draait!